पुण्याची माणसं 🎖️

🎖️ सावित्रीबाई फुले

1831–1897

शिक्षिका, समाजसुधारक आणि कवयित्री; पहिल्या भारतीय स्त्री शिक्षिका म्हणून ओळखल्या जातात

• जोतिराव फुले यांच्यासोबत १८४८ मध्ये भिडे वाड्यात मुलींची पहिली शाळा सुरू केली
• २०१५ मध्ये पुणे विद्यापीठाचं नाव सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ झालं

संदर्भ 1

🎖️ जोतिराव फुले

1827–1890

जातिभेदविरोधी समाजसुधारक, लेखक आणि उद्योजक

• १८४८ मध्ये पुण्यात मुलींची पहिली शाळा सुरू केली
• १८९० मध्ये पुण्यात निधन

⚖️ त्यांच्या लेखात पहिल्या शाळेची इमारत भिडे वाडा आणि विश्रामबाग वाडा अशी दोन्ही नावं आहेत.

संदर्भ 1

🎖️ महर्षी धोंडो केशव कर्वे

1858–1962

स्त्रियांच्या कल्याणासाठी काम करणारे सुधारक; १९१६ मध्ये एसएनडीटी महिला विद्यापीठ स्थापन केलं

• १८९१–१९१४ फर्ग्युसन कॉलेजमध्ये गणित शिकवलं
• १८९६ मध्ये हिंगण्याला विधवांसाठी आश्रम सुरू केला; कर्वे नगर त्यांच्या नावावरून

संदर्भ 1

🎖️ पंडिता रमाबाई

1858–1922

समाजसुधारक आणि ख्रिस्ती मिशनरी

• पुण्यात आर्य महिला समाज, आणि १८८९ मध्ये बालविधवांसाठी शारदा सदन सुरू केलं, जे पुढे केडगावला मुक्ती मिशन म्हणून गेलं

संदर्भ 1

🎖️ न्यायमूर्ती महादेव गोविंद रानडे

1842–1901

विद्वान, समाजसुधारक आणि न्यायाधीश; भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे एक संस्थापक

• १८७१ मध्ये पुण्यात न्यायाधीश; १८८५ मध्ये नारायण पेठेत हुजूरपागा मुलींची शाळा सुरू करण्यात सहभाग

संदर्भ 1

🎖️ लोकमान्य टिळक

1856–1920

स्वातंत्र्य चळवळीतले राष्ट्रवादी नेते, "लाल-बाल-पाल" पैकी एक

• डेक्कन एज्युकेशन सोसायटीचे (१८८४) सहसंस्थापक; सोसायटीने फर्ग्युसन कॉलेज (१८८५) सुरू केलं, जिथे ते गणित शिकवायचे

संदर्भ 1

🎖️ गोपाळ कृष्ण गोखले

1866–1915

राजकीय नेते आणि समाजसुधारक; महात्मा गांधींचे राजकीय गुरू

• पुणे सार्वजनिक सभेचे प्रमुख सदस्य; १८९६ मध्ये डेक्कन सभा स्थापन केली

संदर्भ 1

🎖️ पंडित भीमसेन जोशी

1922–2011

हिंदुस्थानी शास्त्रीय गायक; ख्याल, भजन आणि अभंगांसाठी प्रसिद्ध

• १९५३ पासून पुण्यात सवाई गंधर्व संगीत महोत्सवाचं आयोजन
• २०११ मध्ये पुण्यात निधन

संदर्भ 1

🎖️ पु. ल. देशपांडे

1919–2000

मराठी लेखक आणि विनोदकार; अभिनेते, संगीतकार आणि गायकही

• फर्ग्युसन कॉलेजमध्ये शिक्षण; बालगंधर्व रंगमंदिराच्या उभारणीत मोलाचा वाटा; पु. ल. देशपांडे उद्यान त्यांच्या नावावरून

संदर्भ 1

🎖️ वसंतराव देशपांडे

1920–1983

हिंदुस्थानी शास्त्रीय गायक, संगीत नाटकासाठी प्रसिद्ध

• त्यांच्या स्मरणार्थ दर जानेवारीत पुण्यात वसंतोत्सव संगीत महोत्सव

संदर्भ 1

🎖️ आनंदीबाई जोशी

1865–1887

पाश्चात्य वैद्यकातल्या पहिल्या पदवीधर भारतीय स्त्री डॉक्टर

• १८८७ मध्ये पुण्यात निधन

संदर्भ 1

🎖️ जयंत नारळीकर

1938–2025

पर्यायी विश्वरचनाशास्त्रावरच्या कामासाठी ओळखले जाणारे खगोलभौतिकशास्त्रज्ञ

• १९८८ पासून पुण्यातल्या आयुकाचे संस्थापक संचालक

संदर्भ 1

🎖️ विजय भटकर

b. 1946

संगणक शास्त्रज्ञ; भारताच्या परम महासंगणकांचे शिल्पकार

• पुण्यातल्या आंतरराष्ट्रीय माहिती तंत्रज्ञान संस्थेच्या (I2IT) स्थापनेत सहभाग

संदर्भ 1

🎖️ धनराज पिल्ले

b. 1968

भारतीय हॉकी संघाचे माजी कर्णधार

• खडकी, पुणे इथे जन्म

संदर्भ 1

🎖️ सायरस पूनावाला

b. 1941

सीरम इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडियाचे संस्थापक

• पुण्यातल्या पारशी कुटुंबात जन्म

संदर्भ 1